با توجه به ضرورت آمادگی مقابله با بیماری ابولا در کشور، خلاصه ای از دستورالعمل " راهنمایروبرو شدن با بیماری ابولا" در معاونت امور بهداشتی دانشگاه توسط دکتر سربازی مسئول واحد بیماریهای واگیر و دکتر ترکمن نژاد معاونت فنی تهیه شده که جهت اطلاع از چیستی و چگونگی انتقال این بیماری و راه های پیشگیری بایستی به موارد زیر توجه شود.

بیماری ویروسی ابولا (Ebola virus disease) یا تب هموراژیک ابولا (Ebola hemorrhagic fever) نوعی بیماری انسانی است که از ویروس ابولا ناشی می شود. نام ویروس این بیماری از یکی از رودخانه های کشور زئیر، که امروزه جمهوری دموکراتیک کنگو نامیده می شود، گرفته شده است. این بیماری برای اولین بار در سال 1976 در کشور کنگو دیده شد.میزان کشندگی این بیماری بسیار شدید بوده به 80 تا 90 درصد می رسد. ابولا، یک بیماری زئونوز بوده و از حیوانات به انسان سرایت می کند.

راه انتقال آن از حیوانات به جمعیت انسانی از طریق تماس نزدیک با خون، ترشحات بدن، ارگان و یا سایر مایعات بدن حیوان صورت می گیرد. در آفریقا، انتقال عفونت از طریق دست زدن به شامپانزه آلوده، گوریل، خفاش میوه خوار، میمون، بز کوهی و خارپشت به انسان نیز گزارش شده است. ابولا از انسان به انسان به روش تماس مستقیم با خون (از طریق پوست زخمی یا غشای مخاطی)، ترشحات ارگان های داخلی و یا سایر مایعات بدن افراد آلوده و تماس غیر مستقیم با محیط آلوده به این مایعات و نیز از طریق ذرات مخاطی هنگام سرفه یا عطسه، انتقال می یابد.

علائم و نشانه های آن اغلب با شروع ناگهانی تب، ضعف شدید، درد عضلانی، سردرد و گلودرد مشخص می شود. از نشانه های دیگر آن می توان به استفراغ، اسهال، بثورات جلدی، اختلال کلیه و کبد و در بعضی موارد خونریزی داخلی و خارجی اشاره کرد. یافته های آزمایشگاهی شامل کاهش تعداد گلبول های سفید و پلاکت ها و افزایش آنزیم های کبدی می باشد. کسانی که به این ویروس، آلوده می شوند، می توانند تا مدتهای طولانی ویروس را از طریق خون و ترشحات داخلی بدن خود دفع کنند. به طور متوسط از ورود ویروس به بدن تا شروع علائم 2 تا 21 روز است. طبقه بندی تشخیصی این بیماری به دو مورد مشکوک و قطعی معطوف می شود که کلیه اقدامات مراقبتی و کنترلی باید در مرحله مشکوک که نشانه ها بروز می کنند آغاز شود.

تاکنون واکسنی برای این بیماری معرفی نشده است. چندین واکسن درحال آزمایش بوده ، اما هیچکدام برای استفاده بالینی مجاز نمی باشد. درمان، نگه دارنده بوده و شامل مراقبت های ویژه، مقابله با دهیدراتاسیون و استفاده از مایع درمانی خوراکی با محلول های حاوی الکترولیت ها و همچنین مایعات داخل وریدی است. درمان اختصاصی ضد ویروسی وجود ندارد.

از موارد پیشگیری و کنترل آن می توان به این موارد اشاره نمود: 1. تمیز کردن معمول و ضدعفونی مکان های نگه داری بیمار(با هیپوکلریت سدیم و یا دیگر مواد پاک کننده) می تواند در غیرفعال سازی ویروس موثر باشد. 2. در نبود درمان موثر و واکسن انسانی، بالابردن سطح آگاهی عمومی در مورد بیماری ابولا و آموزش اقدامات حفاظتی بصورت همگانی، بهترین راه کاهش خطر ابتلا به عفونت ابولا در افراد و همچنین کاهش مرگ و میر در اثر این بیماری می باشد. 3. خودداری از تماس با حیوانات آلوده و خودداری از مصرف گوشت خام و شیرخام. 4. در طی طغیان بیماری، انواع گوشت بایستی قبل از مصرف به طور کامل پخته شده، از مصرف گوشتهای نیم پز مانند کباب خودداری شود. 5. کاهش خطر انتقال انسان به انسان در جامعه با کاهش تماس مستقیم یا نزدیک با افراد آلوده، به ویژه با مایعات بدن افراد آلوده ارتباط مستقیم دارد.