شکل گیری و توسعه پدیده شهرنشینی، تغییر الگوی غذایی و کاهش تحرک و فعالیت بدنی مناسب، شرایط مساعدی را برای افزایش میزان قندخون و ابتلا به بیماری دیابت پدید آورده است. جهت شناساندن و افزایش سطح آگاهی در زمینه بیماری دیابت، روز 14 نوامبر مصادف با 23 آبان ماه روز جهانی دیابت نامگذاری شده به همین مناسبت روابط عمومی دانشکده پزشکی با سرکار خانم دکتر فرزانه سروقدی متخصص داخلی و فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم  در این رابطه به گفتگو نشسته است.

با سلام و تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید بفرمایید دیابت چیست و درخصوص انواع آن توضیح دهید.

دیابت یک بیماری شناخته شده از دوران قدیم می باشد و از واژه یونانی به معنی جاری شدن نشات می گیرد. مشخصه این بیماری اختلال در متابولیسم کربوهیدرات ها، چربی و پروتئین ها بوده و ناشی از کمبود نسبی یا مطلق میزان انسولین و یا مقاومت نسبت به اثرات انسولین می باشد. انواع مختلف دیابت براساس تقسیم بندی کنونی دیابت نوع I، دیابت نوع II، انواع اختصاصی دیابت ناشی از اختلالات اندوکرینی، داروها و اختلالات ژنتیک و دیابت بارداری می باشد.

علائم و نشانه های هشداردهنده قندخون چه علایمی است؟

علائم هشداردهنده دیابت شامل پرادراری و تشنگی، پرخوری توام با کاهش وزن، ضعف و خستگی، تاری دید مکرر، شب ادراری و عدم بهبود مناسب زخمهای بدن می باشد.

چه کسانی بیشتر در معرض بیماری دیابت قرار دارند؟

افرادیکه مبتلا به اضافه وزن و چاقی BMI ≥ 25  kg/m2هستند، زندگی بی تحرک و سابقه مثبت دیابت در خانواده درجه یک دارند ، برخی از نژادهای آسیایی و آفریقایی، افرادی که دچار پرفشاری خون بیش از mm/g90/140 و یا تری گلیسیرید بیش از 250 و HDLکلسترول کمتر از mg/dl35 هستند، سابقه تولد نوزاد با وزن بیش از 4 کیلوگرم داشته و یا سابقه بیماری قلبی عروقی دارند، و همینطور افرادی که سابقه تخمدان پلی کیستیک در معرض خطر ابتلا به بیماری دیابت هستند.

راه های مقابله با بالا رفتن قندخون در دیابت چیست و چگونه می توان این بیماری را کنترل کرد؟

کنترل این بیماری به هماهنگی گروه درمانی بیمار و خود فرد و خانواده وی بستگی دارد، بالطبع کنترل مناسب وزن، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی مناسب و کاهش استرسهای روحی علاوه بر درمانهای دارویی به کنترل مناسب و همه جانبه بیماری کمک خواهد کرد.

اقداماتی که می توان برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری انجام داد چه مواردی است؟

با توجه به اینکه اضافه وزن و تغذیه نامناسب از عوامل بسیار مهم مستعد کننده برای این بیماری است بنابراین کنترل مناسب وزن، تغذیه صحیح و فعالیت فیزیکی مناسب می تواند از ابتلا به دیابت تاحد زیادی جلوگیری نماید.

تداخل بیماری دیابت با چه بیماریهایی می تواند اوضاع را وخیم تر کند؟

بعضی از بیماریها با اختلال در متابولیسم کربوهیدراتها و با ترشح هورمونهای متضاد، کنترل دیابت را وخیمتر می کنند. در این زمینه میتوان به بروز هیپرتیروئیدی و یا بیماریهای التهابی و عفونی اشاره نمود بعلاوه استرسهای روحی و عصبی نیز می تواند کنترل دیابت را مختل نماید.

درخصوص دیابت دوران بارداری، علت و نشانه های آن و راه درمان آن توضیح دهید؟

خانمهای بارداری که اولین تشخیص دیابت آنها در طی بارداریشان رخ داده باشد بعنوان مبتلا به دیابت بارداری محسوب می شوند و علت آن تغییرات هورمونی رخ داده درجریان حاملگی فرد می باشد افزایش هورمونهایی چون استروژن، پروژسترون، کورتیکواستروئیدها و هورمون رشد جفتی که همگی دارای اثرات مخالف انسولین هستند علت بروز دیابت بارداری خواهند بود. خوشبختانه 85 درصد خانمهای مبتلا به این بیماری با رژیم غذایی مناسب کنترل خواهند شد و فقط 10 تا 15 درصد نیاز به درمان دارویی پیدا میکنند.