گروه بهداشت و پزشکی اجتماعی یکی از گروه های بالینی دانشکده پزشکی است که با شرح وظیفه آموزش دانشجویی، آموزش دستیاری و آموزش واحدهای مختلف برای سایر رشته ها و دانشکده ها فعالیت می نماید.

برای اطلاع از وضعیت گروه ، دروس ارائه شده و حیطه های آموزشی آنها، مصاحبه ای با دکتر محمدعلی حیدرنیا مدیرگروه بهداشت و پزشکی اجتماعی انجام شده که به این شرح است:

با تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید لطفا درخصوص وضعیت گروه و اعضای هیئت علمی توضیحاتی بفرمایید.

گروه بهداشت و پزشکی اجتماعی گروهی است که از نظر واحدهای درسی، تعداد زیادی از واحدها در دانشکده را شامل می شود و دروسی مانند آمار، اپیدمیولوژی و روش تحقیق را برای دانشجویان کارشناسی ارشد و Ph.Dسایر رشته ها ارائه می دهد. گروه هرساله 6 نفر رزیدنت جذب کرده که سه سال مشغول به تحصیل هستند و سپس متخصص پزشکی اجتماعی می شوند. گروه پزشکی اجتماعی، 14 نفر عضو هیئت علمی در مقاطع استاد-دانشیارو استادیار دارد که همگی عاشقانه برای ارتقاء سطح علمی دانشکده و دانشگاه تلاش می نمایند.

لطفا بفرمایید در جریان طرح اصلاحات در دانشکده (ریفرم) چه تغییراتی از نظر واحدهای درسی و موارد دیگر در گروه بهداشت به وجود آمد؟

نقش عمده گروه ما در جریان ریفرم است. در طرح ریفرم تغییرات بسیاری برای دانشجویان به وجود آمد. یکی از درس های ارائه شده بعد از ریفرم به دانشجویان درس تماس با بیمار 1 است. دانشجویان قبل از ریفرم در چهارچوب درس سمیولوژی برای اولین بار به بیمارستان می رفتند درحالیکه بعد از ریفرم و طی یک برنامه تنظیم شده، بدلیل اهمیت اولین روز ورود آنها به بیمارستان، اینجانب آنها راهمراهی خواهم کرد تا به شکل یک تور با نشاط و با روحیه ، دانشجویان را با بیمارستان و محیط آن آشنا کنم. پس از آن به درمانگاه و اورژانس و سپس بخش های داخلی و جراحی رفته و با این چهار قسمت نیز آشنا می شوند و طرز رفتار، رابطه پزشک و بیمار و بحث اخلاق را می آموزند. این موضوع به دانشجویان کمک می کند تا زمانی که قرار شد به صورت جدی کار کنند پیش زمینه ای از این بخش ها داشته و آموزش آنها موفق تر باشد و بدون احساس سرگردانی و با شور و شوق وارد بیمارستان شوند و این نقطه قوت ریفرم است.

درس دیگر ما تماس با بیمار 2 است که در قالب نیم واحد ارائه می شود و دانشجویان با 4 شرح وظیفه مهم شان که آموزشی، خدماتی، پژوهشی و مدیریتی است آشنا می شوند، زیرا پزشک باید در آینده در این چهار فیلد اطلاعات داشته و فعالیت نماید. دانشجو از همان ابتدا می آموزد که بایستی از تک بعدی بودن بیرون بیاید. در همین جا اصطلاحی مطرح می شود به نام پزشک پنج ستاره که توسط سازمان بهداشت جهانی مطرح شده و به این معنی است که پزشک باید پنج خصوصیت داشته باشد: تصمیم گیرنده قوی، مدیر، ارائه دهنده خدمات، برقرار کننده ارتباط خوب ولیدر اجتماعی.

یکی از دروس دیگر ما تماس با جامعه 1 است که دانشجویان با محیط های بیرون از دانشگاه که در آینده بعنوان یک پزشک ممکن است با آنها سر و کار داشته باشد آشنا می شود. مثل خانه بهداشت رودک، خانه سالمندان کهریزک، مرکز بیماران سرطانی محک، سرای احسان، مرکز ترک اعتیاد تولدی دوباره و مراکز بهداشتی درمانی دیگر که دانشجویان تقسیم شده و با برنامه ای منسجم وارد این مراکز خواهند شد.

درس تماس با جامعه 2 واحد دیگری است که دانشجویان به مراکز بهداشتی، درمانی و کلینیک های پیشگیری و ارتقاء سلامت بیمارستان طالقانی وارد شده و آموزش می بینند که یک عامل خطر را در محیط شناخته و بتوانند با ساختارها و فعالیت های نظام سلامت آشنا شوند.

در واحد تماس با جامعه 3 ، دانشجویان در دوره انترنی هستند و یک ریسک یا خطر سلامتی را شناسایی و نحوه مداخله آن را در جامعه بیان می کنند و به صورت کار پژوهشی ارائه خواهند داد.

در انتها درس Office baseاست که نزدیک 14 واحد است و دانشجویان در مراکز بهداشتی، درمانی به مدت 4 ماه مستقر می شوند و توسط منتورهای بیمارستان آموزش دیده، و در اصل صندلی یک پزشک عمومی را که قرار است در آینده بر روی آن بنشینند مشاهده و تمرین می کنند. این دوره یک کارورزی مناسبی است و حاصل آموخته های قبلی خود را می بینند.

گروه بهداشت و پزشکی اجتماعی از نظر فعالیت های پژوهشی در چه سطحی است؟

گروه های ما به لحاظ ارائه مقالات مقام اول را دارد و در انجام کارهای پژوهشی گروه برتری است و باید هم اینگونه باشد زیرا ذاتا کار گروه بهداشت و پزشکی اجتماعی بیشتر در فعالیت های پژوهشی خلاصه می شود.

گروه شما به چه کمبودها و مشکلاتی مواجه است؟

گروه ما از نظر تعداد اعضای هیئت علمی در مضیقه است و برای دروس ذکر شده بالا احتیاج به عضو هیئت علمی پزشکی اجتماعی داریم. در حال حاضر 7 نفر هیئت علمی پزشکی اجتماعی داریم و کمک دانشگاه را برای افزایش این تعداد میطلبیم.

به غیر از مدیریت گروه، شما مقالاتی را به مناسبت های مختلف در سال می نویسید. چه ارتباطی بین مقالات نگارش شده شما و حرفه و کار مدیریتی شما وجود دارد؟

سلامت چهار زاویه دارد: جسمی- روانی- معنوی و اجتماعی . شاهنامه، حافظ، مثنوی معنوی و سعدی و ... سرتاسر سلامت اجتماعی روانی معنوی است. در پزشکی Post Modernباید از همه داشته های انسانی در ارتقاء سلامت جامعه استفاده کرد. برای مردم باید توضیح داد که شاهنامه فقط یک کتاب حماسی نیست یک کتاب سلامتی است. همچنین درسی در دانشکده به نام "سلامت در ادبیات ایرانی اسلامی" وجود دارد که به پشتوانه غنی فرهنگی و سلامت اجتماعی اشاره دارد و نگارش تمامی این مقالات همه جزء علاقه های شخصی من است.